ZMIANY W PRAWIE W ZWIĄZKU Z DYREKTYWĄ „OMNIBUS” cz. 1

7 stycznia 2020 r. weszła w życie tzw. dyrektywa Omnibus^[1], czyli dyrektywa zmieniająca szereg aktów prawnych dotyczących ochrony konsumentów w Unii Europejskiej.

Jej przyjęcie wywołało falę artykułów na ten temat. Z jednej strony zwiększyło to świadomość nadchodzących zmian w przepisach, z drugiej jednak przyczyniło się do powstania wielu uproszczeń i niedopowiedzeń. W konsekwencji wiele osób ma błędne wyobrażenia na temat nadchodzących zmian.

W związku z tym w cyklu artykułów wyjaśnimy podstawowe kwestie związane z dyrektywą Omnibus:

• kogo dotyczy,
• od kiedy należy ją stosować,
• co się zmieni,
• jak reagować na te zmiany.

Temat jest bardzo rozległy, dlatego dzisiejszy artykuł został poświęcony dwóm pierwszym pytaniom. Ciąg dalszy ukaże się niebawem.

Kogo dotyczy dyrektywa Omnibus?

Pierwszym niedopowiedzeniem jest zakres podmiotów, które dotkną zmiany wynikające z dyrektywy. Powszechnie panuje przekonanie, że zmiany dotyczą konsumentów i sklepów internetowych. Co do zasady jest to prawda, jednak nie wyczerpuje to zakresu podmiotów, których dyrektywa dotyczy.

Mieć ją na względzie powinni w szczególności:

• Producenci – w zakresie wprowadzania produktów na rynek.
• Sklepy stacjonarne – część obowiązków dotyczy zarówno sklepów internetowych, jak i stacjonarnych, np. w zakresie informowania o cenach.
• Dostawcy wyszukiwarek produktów oferowanych przez różnych przedsiębiorców lub konsumentów – w zakresie obowiązków informacyjnych.
• Dostawcy internetowych platform handlowych, czyli platform łączących kupujących ze sprzedającymi – w zakresie obowiązków informacyjnych.
• Dostawcy usług, zwłaszcza cyfrowych.

Od kiedy należy stosować nowe przepisy?

Drugim niedopowiedzeniem jest skupianie się na braku przepisów krajowych, co przekłada się na przekonanie, że nowe regulacje nie mają jeszcze żadnego znaczenia.

Zgodnie z treścią dyrektywy Omnibus przyjęcie i opublikowanie przepisów krajowych wdrażających dyrektywę powinno nastąpić do 28 listopada 2021 r., zaś ich stosowanie powinno rozpocząć się 28 maja 2022 r.

Stan prac legislacyjnych w Polsce

Na dzień 7 września 2022 r. w Polsce mamy jedynie projekty przepisów, które wpłynęły do Sejmu 12 lipca 2022 r. i 29 czerwca 2022 r. Na razie odbyło się tylko pierwsze czytanie.

Do projektowanych przepisów zgłoszono jednak liczne uwagi, dlatego ich ostateczna treść może jeszcze ulec zmianom. Przebieg prac nad przepisami krajowymi można śledzić na stronie sejmowej.

Znaczenie dyrektywy przed przyjęciem przepisów krajowych

Dyrektywy są aktami prawnymi, które co do zasady nie są bezpośrednio stosowane w prawie polskim. Nie oznacza to jednak, że ich przyjęcie pozostaje zupełnie bez znaczenia.

Po pierwsze, mimo że Polska nie jest jedynym państwem, które nie przyjęło w terminie przepisów krajowych wdrażających dyrektywę Omnibus, są również państwa, które już takiej implementacji dokonały. W związku z tym, kierując towary lub usługi do konsumentów zagranicznych, warto zwrócić uwagę na obowiązujące w tych państwach regulacje.

Po drugie, nieprzyjęcie przepisów krajowych może przełożyć się np. na stosowanie przez sądy tzw. wykładni prowspólnotowej, czyli interpretowanie przepisów z uwzględnieniem treści i celu dyrektywy.

Warto więc już teraz przygotować się do stosowania nowych przepisów oraz zapoznać się z prawami jednostki, jakie przewiduje dyrektywa.

Co się zmieni i jak przygotować się do zmian?

Zapraszamy do zapoznania się z drugą częścią artykułu o zmianach związanych z przyjęciem dyrektywy.

Z wpisu będzie można dowiedzieć się m.in.:

• w jaki sposób informować o zmianach cen,
• jakie prawa i obowiązki będą wiązały się z treściami opracowanymi przez konsumenta i odstąpieniem od umowy,
• na co uważać przy oferowaniu możliwości wystawiania opinii,
• jakie dokumenty związane z prowadzoną działalnością trzeba będzie zmienić.

[1] Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/2161 z dnia 27 listopada 2019 r. zmieniająca dyrektywę Rady 93/13/EWG i dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 98/6/WE, 2005/29/WE oraz 2011/83/UE w odniesieniu do lepszego egzekwowania i unowocześnienia unijnych przepisów dotyczących ochrony konsumenta.