Upadłość konsumencka dla osób, które prowadziły firmę? Nowe zasady

Upadłość konsumencka to instytucja, która umożliwia osobom fizycznym wyjście z zadłużenia. Jest to postępowanie sądowe prowadzone z uwagi na niezawinioną niewypłacalność dłużnika.

Dotychczas upadłość konsumencka była przeznaczona głównie dla osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej.

Jednoosobowi przedsiębiorcy, poza wyjątkowymi sytuacjami, nie mieli realnych szans na upadłość w tym trybie. Było tak z uwagi na swoistą pułapkę prawną – brak złożenia w terminie wniosku o upadłość jako przedsiębiorca najczęściej pozbawiał prawa uzyskania upadłości jako konsument.

Ostatnia zmiana przepisów, czyli nowelizacja prawa upadłościowego, która weszła w życie 24 marca 2020 r., wprowadza w tym zakresie nowe zasady. Warto przyjrzeć im się bliżej.

Złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej jest możliwe po spełnieniu ściśle określonych przesłanek. Można podzielić je na dwa rodzaje: przesłanki podmiotowe i przedmiotowe.

Przesłanki podmiotowe – kto może złożyć wniosek?

Aktualnie prawo do upadłości konsumenckiej posiadają następujące podmioty:

1. Osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej.
2. Osoby fizyczne prowadzące gospodarstwo rolne.
3. Osoby, które były poprzednio przedsiębiorcami w rozumieniu art. 43¹ Kodeksu cywilnego, tj. prowadziły działalność gospodarczą we własnym imieniu i na własny rachunek.
4. Wspólnicy osobowych spółek handlowych, którzy odpowiadają za zobowiązania spółki całym swoim majątkiem, bez ograniczenia.
5. Wspólnicy spółek cywilnych prowadzących działalność gospodarczą.
6. Wspólnicy spółki partnerskiej.

Przesłanki przedmiotowe – pod jakim warunkiem zostanie ogłoszona upadłość?

Upadłość może zostać ogłoszona wyłącznie w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny.

Przez pojęcie „niewypłacalność” powinno się rozumieć sytuację, w której dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych.

Niewypłacalność dłużnika:

1. Dotyczy tylko wymagalnych zobowiązań pieniężnych.
2. Musi mieć charakter trwały, tj. jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza co najmniej 3 miesiące.

Zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa przez wymagalność należy rozumieć stan, w którym wierzyciel ma prawną możliwość żądania zaspokojenia przysługującej mu wierzytelności (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 lutego 1991 r., sygn. III CRN 500/90).

W innej sprawie stwierdzono natomiast, że przejściowe trudności w dokonywaniu zapłaty nie stanowią podstawy ogłoszenia upadłości, albowiem o „niewypłacalności” można mówić dopiero wówczas, gdy dłużnik przez dłuższy czas nie posiada środków i w związku z tym nie wykonuje przeważającej części swoich zobowiązań (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. V CSK 211/10).

Nowe reguły dotyczące oddłużenia

Nowe przepisy wprowadzają też nowe reguły w kwestii oddłużenia. Sam fakt ogłoszenia upadłości konsumenckiej nie daje gwarancji oddłużenia.

Oddłużenie nie nastąpi w szczególności, gdy:

1. Upadły doprowadził do swojej niewypłacalności lub istotnie zwiększył jej stopień w sposób celowy, w szczególności przez trwonienie części składowych majątku oraz celowe nieregulowanie wymagalnych zobowiązań.
2. W okresie dziesięciu lat przed dniem zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości w stosunku do upadłego prowadzono postępowanie upadłościowe, w którym umorzono całość lub część jego zobowiązań.

Jeżeli rozważają Państwo możliwość ogłoszenia upadłości konsumenckiej i potrzebują porady prawnej w tym temacie, zapraszamy do kontaktu.