ULGA NA ZABYTKI, cz. 1

Rok 2022 zbliża się ku końcowi. Dla niektórych jest to być może ostatnia szansa na korzystne inwestycje w nieruchomości.

O Polskim Ładzie powiedziano i napisano już wiele. Jest to duży zespół zmian i nowelizacji w polskim prawie. Sam program wywołał spore zamieszanie, ponieważ w jego wyniku nastąpiły poważne zmiany, m.in.:

• zwiększenie kwoty wolnej od podatku do 30 tys. zł rocznie;
• zwiększenie pierwszego progu skali podatkowej do 120 tys. zł;
• wprowadzenie niepodlegającej odliczeniu składki zdrowotnej w różnych wysokościach;
• zakaz amortyzacji nieruchomości mieszkalnych;
• zmiany w podatku od przerzuconych dochodów;
• zmiany w zakresie regulacji dotyczących „ukrytej dywidendy” (od 2023 r.);
• znaczna liberalizacja przepisów dotyczących estońskiego CIT.

Warto skupić się jednak na możliwościach, jakie niosą za sobą nowe regulacje dla branży nieruchomości. Narzędziem dającym nowe perspektywy oraz zachętą do rozwoju i inwestowania jest tzw. ulga na zabytki.

W pierwszej części artykułu zaprezentujemy:

1. główne założenia ulgi;
2. odpowiedź na pytanie, komu przysługuje ulga;
3. przypadki, w których ulga nie przysługuje;
4. zmiany, jakie niebawem nastąpią.

Na końcu wpisu znaleźć można słowniczek pozwalający na lepsze zrozumienie pojęć stosowanych w ustawie.

W kolejnym artykule, który pojawi się na naszym blogu już niebawem, odpowiemy na praktyczne pytanie: jak skorzystać z ulgi? Zapraszamy do śledzenia nas na naszym profilu na Facebooku lub LinkedIn.

Główne założenia ulgi

Ulga na zabytki to nic innego aniżeli podatkowa zachęta. Ulga pozwala na odliczenia od podstawy opodatkowania:

• ½ wydatków na wpłaty na fundusz remontowy oraz prace konserwatorskie^a, restauratorskie^b i roboty budowlane^d przy zabytkach;
• do pół miliona złotych odliczenia w przypadku zakupu zabytku znajdującego się w rejestrze zabytków – o wysokości ulgi decyduje iloczyn kwoty 500 zł oraz powierzchni użytkowej^c.

Komu przysługuje ulga?

Ulga przysługuje podatnikom PIT rozliczającym się na zasadzie skali podatkowej, podatku liniowego czy ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Dotyczy ona właścicieli lub współwłaścicieli zabytków nieruchomych^e, którzy dokonali:

• nabycia zabytku nieruchomego w transakcji pieniężnej, jeżeli dodatkowo poniesiono wydatek remontowo-konserwatorski;
• robót konserwatorskich, restauratorskich lub budowlanych w zabytku wpisanym do rejestru zabytków lub znajdującym się w ewidencji zabytków;
• płatności na rzecz funduszu remontowego wspólnoty bądź spółdzielni mieszkaniowej utworzonego dla zabytku nieruchomego wpisanego do rejestru zabytków lub znajdującego się w ewidencji zabytków.

W jakich przypadkach ulga nie przysługuje?

Ulga nie przysługuje, gdy:

• odliczenia dokonano na podstawie innej przysługującej ulgi;
• podatnik otrzymał zwrot poniesionych wydatków, bez względu na pochodzenie zwrotu;
• podatnik odliczył te same wydatki w innym zeznaniu za ten sam rok.

Zmiany od 1 stycznia 2023 roku

Od 1 stycznia 2023 roku podstawą odliczenia w ramach ulgi na zabytki są wyłącznie wydatki:

• poniesione w roku podatkowym na wpłaty na fundusz remontowy wspólnoty mieszkaniowej lub spółdzielni mieszkaniowej utworzony – zgodnie z odrębnymi przepisami – dla zabytku nieruchomego wpisanego do rejestru zabytków lub znajdującego się w ewidencji zabytków;
• na prace konserwatorskie, restauratorskie lub roboty budowlane w zabytku nieruchomym wpisanym do rejestru zabytków lub znajdującym się w ewidencji zabytków.

Ustawa zakłada, że ulga na wydatki poniesione na prace konserwatorskie, restauratorskie lub roboty budowlane będzie przysługiwała dopiero po zakończeniu tych prac i uzyskaniu stosownego zaświadczenia.

W stanie prawnym obowiązującym w 2022 roku odliczenia podatnicy mogą dokonać w zeznaniu za rok podatkowy, w którym poniesiono wydatki również na nabycie zabytku. Niewykorzystaną ulgę podatnik może rozliczyć w 6 kolejno następujących po sobie latach podatkowych.

Natomiast od 2023 roku odliczenie ulgi jest możliwe wyłącznie w stosunku do wyżej wymienionych wydatków, w roku podatkowym, w którym prace na danym zabytku zostaną zakończone.

„Polski Ład 2.0” przewiduje zachowanie prawa nabytego do odliczenia wydatków, tj. na prace konserwatorskie, restauratorskie lub roboty budowlane w zabytku nieruchomym i na nabycie zabytku nieruchomego w dotychczasowym brzmieniu, do wydatków poniesionych do końca 2022 r.

Z ulgi na zabytki mogą skorzystać przedsiębiorcy opodatkowani:

• według skali podatkowej (PIT-36);
• podatkiem liniowym (PIT-36L);
• ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych (PIT-28).

Istotne jest, że od 2023 r. nie będzie można odliczyć wartości zakupu zabytku. Dotychczas ulga wynosi 500 zł za każdy m². Każdy zakup do końca bieżącego roku będzie obejmowany tą ulgą.

Słowniczek

1. Prace konserwatorskie – działania mające na celu zabezpieczenie i utrwalenie substancji zabytku, zahamowanie procesów jego destrukcji oraz dokumentowanie tych działań.
2. Prace restauratorskie – działania mające na celu wyeksponowanie wartości artystycznych i estetycznych zabytku, w tym, jeżeli istnieje taka potrzeba, uzupełnienie lub odtworzenie jego części oraz dokumentowanie tych działań.
3. Powierzchnia użytkowa – powierzchnia mierzona po wewnętrznej długości ścian pomieszczeń na wszystkich kondygnacjach (podziemnych i naziemnych, z wyjątkiem powierzchni piwnic i klatek schodowych oraz szybów dźwigowych). Powierzchnie pomieszczeń lub ich części oraz części kondygnacji o wysokości w świetle od 1,40 m do 2,20 m zalicza się do powierzchni użytkowej budynku w 50%, a jeżeli wysokość jest mniejsza niż 1,40 m – powierzchnię tę pomija się.
4. Roboty budowlane – roboty budowlane w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, podejmowane przy zabytku lub w otoczeniu zabytku.
5. Zabytek nieruchomy – dzieła architektury i budownictwa, dzieła budownictwa obronnego, obiekty techniki, a zwłaszcza kopalnie, huty, elektrownie i inne zakłady przemysłowe.